بازار هیبریدها امروز فقط به «کممصرف بودن» خلاصه نمیشود. خریدارها درباره معماری قوای محرکه، نقش باتری در عملکرد روزمره، و اینکه خودرو در ترافیک شهری چقدر میتواند بدون بنزین حرکت کند سؤال دارند. از همین زاویه، نبکا هیبرید بهعنوان یک کراساوور سایز متوسط با سیستم رنج اکستندد وارد میدان شده و میتوان آن را کنار هیبریدهای کرهای (هیبریدهای معمولی و پلاگین) گذاشت و دقیقتر دید که هر کدام در سه محور موتور، مصرف و باتری چه نقطه قوتی دارند.
در این مقاله به بررسی خودروی نبکا هیبرید با هیبریدهای مشابه کرهای میپردازیم.
نبکا هیبرید دقیقا چه نوع هیبریدی است؟
نبکا هیبرید از ترکیب یک پیشرانه بنزینی و یک موتور الکتریکی استفاده میکند و در دسته هیبرید و رنجاکستند قرار میگیرد. این یعنی نقش موتور بنزینی میتواند بیش از آنکه صرفا محرک مستقیم چرخها باشد، به تأمین انرژی و پشتیبانی از حرکت در مسیرهای طولانی کمک کند. این خودرو با گیربکس ECVT عرضه میشود و محور محرک آن جلو است.
از نظر اعداد، نبکا هیبرید حداکثر قدرت پیشرانه بنزینی را ۱۱۰ اسب بخار اعلام میکند و موتور الکتریکی آن ۱۳۰ کیلووات توان دارد. توان تجمیعی هم ۲۸۶ اسب بخار ذکر شده است. گشتاور موتور برقی ۳۰۰ نیوتنمتر و گشتاور پیشرانه بنزینی ۱۳۵ نیوتنمتر اعلام شده و شتاب صفر تا ۱۰۰ نیز ۷٫۹ ثانیه است.
۱) مقایسه موتور و معماری قوای محرکه
هیبریدهای کرهای در دو خانواده اصلی دیده میشوند: HEV (هیبرید معمولی) و PHEV (هیبرید شارژی/پلاگین). در HEVها، باتری کوچک است و انرژی الکتریکی عمدتا از ترمز احیاکننده و مدیریت موتور تأمین میشود، نتیجهاش مصرف سوخت پایینتر بدون نیاز به شارژ از بیرون است. در مقابل، PHEVها باتری بزرگتری دارند و شما میتوانید آنها را شارژ کنید تا بخشی از مسیرها کاملا برقی طی شود، سپس خودرو به حالت هیبریدی برمیگردد.
نبکا هیبرید از نظر «اندازه باتری» و «پیمایش برقی»، به PHEVها نزدیکتر است، چون ظرفیت باتری ۲۱.۶۸ کیلوواتساعت اعلام شده و پیمایش برقی با شارژ کامل در چرخه NEDC برابر ۱۱۵ کیلومتر ذکر شده است. این عدد، در عمل یعنی اگر الگوی رفتوآمد روزانه شما زیر ۵۰ تا ۸۰ کیلومتر باشد، شانس زیادی دارید که بخش بزرگی از هفته را با تکیه بر برق طی کنید و موتور بنزینی بیشتر نقش پشتیبان را داشته باشد.
برای مقایسه، در کلاس کراساوورهای کرهایِ پلاگین، نمونههایی مثل Kia Sportage PHEV و Hyundai Tucson PHEV معمولا با باتری ۱۳.۸ کیلوواتساعتی عرضه میشوند. در نتیجه، نبکا هیبرید روی کاغذ باتری بزرگتری دارد و این میتواند به معنی «فرصت بیشتر برای رانندگی برقی» باشد، البته به شرطی که زیرساخت شارژ خانگی یا محل کار فراهم باشد.
از نظر انتقال قدرت، استفاده از ECVT در نبکا هیبرید یک ویژگی آشنا برای خودروهای هیبریدی است: هدف این نوع گیربکس، نگه داشتن موتور در بازه بهینه و انتقال نرم نیروست. در رانندگی شهری، این موضوع معمولا به شتابگیری یکنواخت و کاهش مصرف کمک میکند. البته برخی رانندهها ممکن است «حس دور موتور ثابت» را در شتابگیریهای ناگهانی کمتر دوست داشته باشند، اما در استفاده ناوگانی و خانوادگی، این انتخاب منطقی است.
۲) مقایسه مصرف
در هیبریدها «مصرف» بدون سناریو معنی ندارد. چون دو نفر با یک خودرو میتوانند دو عدد کاملا متفاوت تجربه کنند: نفر اول هر شب شارژ میکند و بیشتر مسیر را برقی میرود، نفر دوم هیچوقت شارژ نمیکند و عملا با وزن باتری بزرگتر، بیشتر به موتور بنزینی تکیه دارد. پس بهتر است مصرف را در دو حالت مقایسه کنیم: «با شارژ منظم» و «بدون شارژ منظم».
یک نکته فنی در مقایسه اعداد این است که نبکا هیبرید پیمایش برقی را با چرخه NEDC اعلام کرده، در حالیکه بسیاری از هیبریدهای کرهای در اروپا با WLTP گزارش میشوند، WLTP معمولا سختگیرانهتر است. نبکا همچنین «بیش از ۳۰٪ بازیافت انرژی» را ذکر میکند که در ترافیک شهری به کاهش مصرف کمک میکند، در عمل هم.
مصرف در سناریوی «با شارژ منظم»
برگ برنده نبکا هیبرید در این سناریو، پیمایش برقی ۱۱۵ کیلومتر (NEDC) است. همچنین بروشور، پیمایش ترکیبی را با باک بنزین پر و باتری فول 1167 کیلومتر اعلام میکند. اگر این اعداد را به زبان ساده ترجمه کنیم، نبکا هیبرید برای رفتوآمدهای شهری و بینشهری کوتاه، پتانسیل کاهش شدید مصرف بنزین را دارد، چون هر کیلومتر برقی، یک کیلومتر کمتر روی موتور بنزینی فشار میآورد.
در طرف کرهایها، Sportage PHEV در دادههای WLTP «مصرف سوختِ وزنی-ترکیبی» ۱.۱ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر را گزارش میکند و Tucson PHEV نیز در یک دیتاشیت فنی WLTP عدد ۱.۴ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر (وزنی-ترکیبی) را نشان میدهد. توجه کنید این اعداد، «وابسته به شارژ» هستند. یعنی اگر شارژ نکنید، مصرف واقعی به سمت مصرف خودروهای هیبرید معمولی یا حتی کمی بالاتر میرود.
مصرف در سناریوی «بدون شارژ منظم»
اگر دسترسی به شارژ ندارید، هیبرید معمولی کرهای معمولا انتخاب کمریسکتری است. چون از ابتدا برای همین سناریو ساخته شده. برای مثال، در جدول مشخصات Kia Niro Hybrid، مصرف ترکیبی حدود ۴.۷ تا ۴.۸ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر ذکر شده است. برای خانواده Tucson Hybrid نیز در یک دیتاشیت فنی، مصرف ترکیبی WLTP حدود ۵.۸ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر آمده است.
برای نبکا هیبرید، بروشور عدد رسمیِ «لیتر در ۱۰۰ کیلومتر» ارائه نمیکند. بنابراین مقایسه عددیِ دقیق در این بخش منصفانه نیست. اما میتوان گفت اگر شارژ حذف شود، مزیت باتری بزرگ در مصرف بنزین کمتر دیده میشود و در عوض، وزن و پیچیدگی سیستم هیبرید شارژی بیشتر خود را نشان میدهد. بنابراین اگر «پلاگین بودن» را استفاده نمیکنید، بخشی از مزیت اصلی را کنار گذاشتهاید.

۳) مقایسه باتری
باتری در هیبریدهای کرهای دو چهره دارد: در HEVها کوچک است و نقش آن بیشتر کمک به شتابگیری و ذخیره انرژی ترمزهاست. در PHEVها بزرگتر است و عملا یک «منبع انرژی قابل شارژ» برای رانندگی روزانه محسوب میشود.
در نبکا هیبرید، ظرفیت باتری ۲۱.۶۸ کیلوواتساعت اعلام شده و همچنین به «کنترل هوشمند دمای باتری» اشاره شده است. مدیریت حرارتی خوب، برای دوام باتری و پایداری عملکرد در تابستان و زمستان حیاتی است. مخصوصا در خودروهایی که قرار است بخشی از مسیر را برقی بروند و بار الکتریکی بالاتری را تجربه کنند.
از منظر شارژ، نبکا هیبرید برای شارژ آهسته با برق ۲۲۰ ولت، بازه ۳ تا ۱۲ ساعت را اعلام کرده است. این بازه معمولا به توان شارژر و شرایط باتری وابسته است و در عمل، شارژ شبانه خانگی را هدف میگیرد، مدلی که برای بسیاری از مصرفکنندهها «کمهزینهترین و سادهترین» شکل استفاده از PHEV است.
در طرف کرهایها، اختلاف HEV و PHEV خیلی واضح است: در یک برگه مشخصات رسمی Sportage، ظرفیت باتری نسخه HEV برابر ۱.۴۹ کیلوواتساعت و نسخه PHEV برابر ۱۳.۸ کیلوواتساعت آمده است. یعنی در HEV، انتظار پیمایش برقی طولانی نداریم. اما در PHEV میتوان روی چند ده کیلومتر رانندگی برقی حساب کرد. حتی در اطلاعرسانی رسمی Kia برای Sportage PHEV، «برد تمامبرقی» ۷۰ کیلومتر WLTP ذکر شده است.
نبکا هیبرید برای چه کسی بهتر است؟
اگر کاربر به شارژ دسترسی دارد (خانه یا محل کار) و مسیر روزانهاش در محدودهای است که میتوان بخش زیادی را برقی رفت، نبکا هیبرید با باتری 21.68 کیلوواتساعت و پیمایش برقی اعلامی 115 کیلومتر (NEDC) میتواند مصرف بنزین را به شکل محسوسی کاهش دهد و در عین حال، با تکیه بر سیستم رنجاکستند نگرانی سفرهای طولانی را هم کم کند.