صنعت حمل‌ونقل یکی از صنایعی است که فرصت‌های متعددی در آن برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای وجود دارد. ایده حمل‌ونقل پایدار دقیقاً بر همین مبناست. این که از فرصت‌های موجود استفاده کنیم و با کمک فناوری، تا جایی که ممکن است از انتشار گازهای گلخانه‌ای جلوگیری کنیم. اما حمل‌ونقل پایدار دقیقاً چه معنایی دارد و این همه اهمیتی که به آن داده می‌شود به چه خاطر است؟ در این مقاله در ابتدا توضیحاتی در رابطه با حمل‌ونقل پایدار و اهمیت آن ارائه می‌کنیم و سپس از تأثیر آن بر جامعه و توسعه شهری می‌گوییم.
حمل‌ونقل پایدار چیست؟
حمل‌ونقل پایدار یا Sustainable Transportation به شیوه‌های امنی از حمل‌ونقل گفته می‌شود که تأثیر بسیار کمی بر روی محیط زیست دارند. به همین خاطر از آن گاهی با نام «حمل‌ونقل سبز» (Green Transportation) نیز یاد می‌شود. در این نوع حمل‌ونقل تا جای ممکن از انرژی‌های تجدیدپذیر استفاده می‌شود و استفاده از سوخت‌های فسیلی به حداقل می‌رسد و از این طریق آسیب کمتری به کره زمین وارد می‌شود.
البته باید اشاره کرده که همه مدل‌های حمل‌ونقل پایدار لزوماً از انرژی‌های تجدیدپذیر استفاده نمی‌کنند. مثلاً دوچرخه نوعی وسیله نقلیه پایدار محسوب می‌شود اما هیچ‌گونه منبع انرژی‌ای ندارد. مثال دیگر می‌تواند خودروهای برقی باشد که به دلیل آلودگی کمتری که دارند، از وسایل نقلیه پایدار محسوب می‌شوند. حال ممکن است که خودروهای برقی در ایستگاه‌هایی شارژ بشوند که از انرژی‌های تجدیدپذیر استفاده می‌کند.
اهمیت حمل‌ونقل پایدار برای آینده
به گزارش مستندات منتشر شده توسط بانک جهانی، صنعت حمل‌ونقل بالاترین سرعت را در افزایش انتشار کربن در میان صنایع مختلف داراست. بسته به این که شما در چه شهری زندگی می‌کنید، حمل‌ونقل بین ۱۲ تا ۷۰ درصد در آلودگی شهری محل زندگی شما موثر است. همچنین دیگر داده‌ها نشان می‌دهد که در سال ۲۰۱۰ میلادی ۱۸۴ هزار نفر بر اثر آلودگی هوا جان باختند. حمل‌ونقل پایدار می‌تواند کمک کند تا این رقم به صفر نزدیک شود.
انواع وسایل نقلیه پایدار
در حمل‌ونقل پایدار از وسایل گوناگونی برای جابه‌جایی استفاده می‌شود: تعدادی از مهم‌ترین آن‌ها را در ادامه آورده‌ایم:
- خودروهای برقی:
خودروهای برقی یکی از روش‌های حمل‌ونقل سازگار با محیط زیست محسوب می‌شوند. ماشین‌های برقی، دوچرخه‌های برقی و اسکوتر نیز از مدل‌های مختلف وسایل نقلیه الکتریکی محسوب می‌شوند. می‌توان از انرژی‌های تجدیدپذیر و بدون آلودگی مثل انرژی خورشیدی، انرژی باد، انرژی آب و انرژی گرمایی هسته زمین برای تولید برق و شارژ کردن خودروهای برقی استفاده کرد. با این روش میزان گازهای گلخانه‌ای تولید شده به صفر نزدیک می‌شود. بنابراین استفاده از خودروهای برقی یک گام مهم برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای در جو است.
- دوچرخه:
دوچرخه‌سواری یکی از بارزترین و واضح‌ترین شکل‌های حمل‌ونقل پایدار است و علاوه بر کمک به حفظ کره زمین، ورزش خوبی هم محسوب می‌شود. دوچرخه‌ها از خودروها ارزان‌تر هستند و گازهای گلخانه‌ای هم منتشر نمی‌کنند.
تأثیر استفاده از حمل‌ونقل پایدار بر شهرها و مردم
استفاده از حمل‌ونقل پایدار فواید و اثرات زیادی بر زندگی مردم و توسعه شهری دارد. در ادامه تعدادی از نتایج استفاده از حمل‌ونقل پایدار بر زندگی شهری را بررسی می‌کنیم و توضیحاتی درباره هر کدام می‌دهیم:
۱. کاهش رد پای کربنی
استفاده از وسایل نقلیه پایدار مثل خودروهای برقی هیچ‌گونه تأثیر زیست‌محیطی ندارند چرا که هیچ نوع گاز گلخانه‌ای منتشر نمی‌کنند. بنابراین هیچ‌گونه آلودگی هوایی ایجاد نمی‌کنند و ضمن این که آلودگی صوتی نیز درست نمی‌کنند.
توسعه حمل‌ونقل عمومی می‌تواند به کاهش ترافیک در خیابان‌ها کمک کند که این کار نیز می‌توان منجر به کاهش گازهای مضر برای جو زمین شود.
۲. حمل‌ونقل ایمن‌تر می‌شود
وسایل نقلیه پایدار بسیار ایمن‌تر هستند و احتمال تصادف و وقوع حادثه را کاهش می‌دهند. در واقع استفاده از وسایل نقلیه پایدار برای جابه‌جایی بین شهری و درون شهری باعث کاهش تصادفات، حوادث و خسارات می‌شود.
۳. کاهش شلوغی
همانطور که در بخش‌های پیشین نیز به آن اشاره شد، یکی از ارکان اساسی حمل‌ونقل پایدار، توسعه حمل‌ونقل عمومی است به طوری تعداد ماشین‌های شخصی در خیابان کاهش پیدا کند و انتشار گازهای گلخانه‌ای نیز کمتر شود. حال اگر توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل عمومی با استفاده از وسایل نقلیه پایدار انجام شود (مثلاق استفاده از خودروهای برقی) کاهش ردپای کربنی چندین برابر خواهد بود.
۴. افزایش سلامتی و رفاه
کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای یعنی آلودگی کمتر و آلودگی کمتر یعنی سلامت بیشتر برای مردم. بسیاری از افراد در محیط‌های شهری زندگی می‌کنند که میزان آلودگی هوای آن از حد مجاز بیشتر است. اگر افراد از وسایل نقلیه پایدار برای جابه‌جایی خود استفاده کنند، میزان آلودگی هوای شهر می‌تواند تا حد چشمگیری کاهش پیدا کند. مردم هوای پاک را تنفس می‌کنند و در نتیجه امید به زندگی افزایش پیدا می‌کند. ضمن این که مطالعات نشان داده که افرادی که در چنین جوامعی زندگی می‌کنند، شادتر هستند.
همچنین باید به این نکته نیز توجه کرد که وقتی مردم از روش‌های پایداری مثل پیاده‌روی یا دوچرخه‌سواری برای جابه‌جایی خود استفاده می‌کنند، در حال ورزش نیز هستند و سلامتی بدن خود را هم تضمین می‌کنند.
۵. ایجاد شغل بیشتر
در مسیر ایجاد حمل‌ونقل پایدار تقریباً تازه در اول مسیر هستیم. بنابراین سرمایه‌گذاری زیادی باید بر روی حمل‌ونقل پایدار انجام شود و زیرساخت‌های زیادی باید بنا شود. همه‌ی این‌ها باعث می‌شود تا شرکت‌های مختلفی در این حیطه تأسیس شوند و شروع به کار کنند و در نتیجه فرصت‌های شغلی جدیدی ایجاد شود و آمار بیکاری با کاهش روبه‌رو می‌شود.
۶. صرفه‌جویی در هزینه‌ها
سرمایه‌گذاری بر روی حمل‌ونقل پایدار در ابتدا پروژه‌ای گران به نظر می‌رسد اما در بلندمدت می‌تواند به نفع اقتصاد باشد و در هزینه‌های زیادی برای شهروندان صرفه‌جویی کند. به طور مثال ساختن ایستگاه‌های شارژی که در آن خودروهای برقی با استفاده از پنل‌های خورشیدی، شارژ می‌شوند، هزینه زیادی لازم دارد. اما در بلندمدت و با ساخته شدن این ایستگاه‌ها، وابستگی حمل‌ونقل به سوخت‌های فسیلی کاهش پیدا می‌کند و بسیاری از خودروها با استفاده از انرژی خورشید شارژ می‌شوند، منبعی که استفاده از آن هیچ‌گونه هزینه‌ای برای ما ندارد.
نبکا ET5 راه‌حلی پایدار
خودروی تمام‌برقی نبکا ET5 که تمامی تست‌های ایمنی لازم برای حضور در جاده‌های ایران را گذرانده، یک نمونه باکیفیت از وسیله نقلیه پایدار محسوب می‌شود. نبکا امید دارد تا با گسترش وسایل نقلیه الکتریکی، انتشار گازهای گلخانه‌ای روزبه‌روز کاهش پیدا کند و رد پای کربنی به کمترین حد ممکن برسد.